Brak prądu po montażu lampy? Przepalony bezpiecznik przedlicznikowy – co zrobić

Najczęstsza przyczyna nagłego braku prądu w mieszkaniu, z jaką spotykam się w pogotowiu elektrycznym, to zwarcie wywołane przy drobnych pracach: montażu lampy, podłączaniu lub odłączaniu gniazdka czy włącznika. W wielu przypadkach nie wyłącza się wtedy zabezpieczenie w mieszkaniu, tylko przepala się bezpiecznik przedlicznikowy w piwnicy, na klatce schodowej albo w złączu przy budynku. Dobra wiadomość: najczęściej po krótkiej rozmowie telefonicznej użytkownik jest w stanie sam bezpiecznie przywrócić zasilanie.

Dlaczego przepala się bezpiecznik przed licznikiem, a nie w mieszkaniu?

Podczas zwarcia prąd rośnie w ułamku sekundy do bardzo dużej wartości. W starszych instalacjach zabezpieczenia w mieszkaniu i przed licznikiem często nie są ze sobą dobrze dobrane, więc pierwsza „puszcza” wkładka topikowa przed licznikiem. Zdarza się też, że w mieszkaniu nie ma już osobnych zabezpieczeń na każdy obwód. Efekt jest zawsze ten sam: całe mieszkanie zostaje bez prądu, choć usterka dotyczyła jednej lampy.

Co zrobić krok po kroku?

1. Usuń przyczynę zwarcia

Zanim cokolwiek wymienisz, odłącz lampę, gniazdo lub przewody, przy których pracowałeś, i zabezpiecz końcówki przewodów, żeby się nie stykały. Jeśli przyczyna zostanie, nowy bezpiecznik przepali się od razu po włączeniu.

2. Sprawdź rozdzielnicę w mieszkaniu

Zajrzyj do swojej tablicy z bezpiecznikami. Jeśli któryś wyłącznik jest w dolnej pozycji, włącz go. Jeśli wszystkie są włączone, a prądu nadal nie ma, problem jest przed licznikiem.

3. Znajdź bezpiecznik przedlicznikowy

W blokach bezpieczniki przedlicznikowe są zwykle w piwnicy albo w szafce na klatce schodowej, najczęściej oznaczone numerem mieszkania. W domach jednorodzinnych mogą znajdować się w złączu przy ogrodzeniu lub na ścianie budynku. Przepaloną wkładkę rozpoznasz po wskaźniku w jej główce: kolorowa kropka wypada albo nie jest widoczna przez okienko.

4. Wymień wkładkę na identyczną

Wkręcaną wkładkę topikową (typu D) wymienia się na nową o tym samym prądzie znamionowym. Poznasz go po napisie i kolorze wskaźnika:

• 10 A – czerwony,
• 16 A – szary,
• 20 A – niebieski,
• 25 A – żółty,
• 35 A – czarny.

Wkładki kupisz w każdym sklepie elektrycznym. Nigdy nie wkładaj wkładki o większej wartości i nigdy nie „naprawiaj” jej drutem. Zabezpieczenie przestanie wtedy chronić przewody przed przegrzaniem i pożarem.

Kiedy nie wymieniać samemu i wezwać elektryka?

• nie masz zapasowej wkładki odpowiedniej wartości, a sklep jest zamknięty,
• zabezpieczenie jest zaplombowane albo znajduje się w złączu, które trzeba otworzyć. Plomby i złącza należą do zakładu energetycznego i nie wolno ich naruszać,
• w złączu są duże bezpieczniki nożowe (typu NH). Ich wymiana wymaga specjalnego uchwytu i uprawnień,
• nowa wkładka od razu się przepala, mimo że odłączyłeś lampę. Zwarcie jest wtedy w instalacji,
• widać ślady nadpalenia, czuć spaleniznę, gniazdo bezpiecznika jest uszkodzone albo gorące,
• prąd wrócił tylko częściowo albo po chwili znowu znika.

Częsty przypadek, który wymaga elektryka, to uszkodzona, nadwyrężona żyła przewodu. Przy wielokrotnym podłączaniu i odłączaniu przewód łamie się tuż przy zacisku albo w puszce. Z zewnątrz wygląda na cały, ale w środku grzeje się, iskrzy lub traci połączenie. Taki przewód trzeba skrócić i ponownie podłączyć albo wymienić fragment instalacji.

Jak uniknąć przepalenia bezpiecznika przy montażu lampy?

• przed pracą wyłącz właściwy obwód w rozdzielnicy, a nie tylko włącznik światła,
• sprawdź brak napięcia próbnikiem, zanim dotkniesz przewodów,
• zapamiętaj albo sfotografuj, jak były podłączone przewody, zanim je odłączysz,
• nie łącz przewodów „na skręt”. Używaj złączek i dokręcaj zaciski.

Jeśli w mieszkaniu przy każdej usterce przepala się bezpiecznik przedlicznikowy, to znak, że zabezpieczenia są źle dobrane. Warto wtedy rozważyć wymianę rozdzielnicy elektrycznej z wyłącznikami dobranymi tak, żeby przy usterce wyłączał się tylko jeden obwód.

Najczęstsze pytania

Czy mogę sam wymienić bezpiecznik przedlicznikowy?

Wkręcaną wkładkę topikową, która nie jest zaplombowana i jest łatwo dostępna, zwykle tak, pod warunkiem że wymienisz ją na identyczną i najpierw usuniesz przyczynę zwarcia. Nie otwieraj złączy, nie zrywaj plomb i nie wymieniaj bezpieczników nożowych.

Dlaczego po wymianie wkładki bezpiecznik znowu się przepalił?

Zwarcie nadal istnieje: w lampie, w puszce albo w samej instalacji. Nie wkładaj kolejnych wkładek, tylko wezwij elektryka, który zlokalizuje usterkę.

Czy mogę zadzwonić po poradę, zanim wezwę pogotowie?

Tak. W wielu przypadkach wystarczy krótka rozmowa, żeby ustalić przyczynę i bezpiecznie przywrócić prąd bez przyjazdu. Jeśli się nie da, przyjadę. Pogotowie elektryczne w Gorzowie działa całą dobę pod numerem 459 417 500.