Pomiar zwarcia do masy w elektrycznym wózku widłowym

Zwarcie do masy w elektrycznym wózku widłowym to połączenie obwodu elektrycznego z metalową ramą wózka, która powinna być od niego odizolowana. Pomiar zwarcia do masy wózka widłowego polega na sprawdzeniu rezystancji izolacji między instalacją elektryczną, akumulatorem i silnikami a ramą.

W praktyce najczęstszym źródłem upływu okazuje się sam akumulator: zabrudzony, zalany elektrolitem albo z wilgotnym osadem na pokrywach ogniw. Taka warstwa przewodzi prąd do skrzyni akumulatora i dalej do ramy wózka.

Dlaczego rama wózka musi być odizolowana?

W większości elektrycznych wózków widłowych układ zasilania jest odizolowany od ramy: żaden biegun akumulatora nie jest z nią połączony. Dzięki temu pojedyncze uszkodzenie izolacji nie powoduje od razu przepływu prądu. Jeśli jednak takie uszkodzenie pozostanie niezauważone, a pojawi się drugie, prąd popłynie przez konstrukcję wózka. Stąd biorą się przepalone bezpieczniki, uszkodzone sterowniki i trudne do zdiagnozowania usterki.

Objawy zwarcia do masy w wózku widłowym

• kody błędów sterownika, szczególnie przy jeździe lub podnoszeniu,
• samoczynne przepalanie się bezpieczników,
• szybsze niż zwykle rozładowywanie się akumulatora, także na postoju,
• iskrzenie przy podłączaniu wtyczki akumulatora lub ładowarki,
• ślady korozji na ramie i skrzyni akumulatora,
• nietypowe zachowanie wózka po myciu, deszczu lub pracy w wilgotnym miejscu.

Najczęstsze przyczyny upływu do masy

Zabrudzony lub zalany akumulator

Elektrolit, pył i wilgoć na górze ogniw tworzą warstwę przewodzącą. To najczęstsza i zarazem najtańsza do usunięcia przyczyna.

Uszkodzone przewody

Przewody przetarte o ramę, zgniecione przy maszcie lub pod pokrywami, a także luźne i skorodowane połączenia.

Silniki jazdy, podnoszenia i wspomagania

Zawilgocona lub zestarzała izolacja uzwojeń, pył węglowy ze szczotek w silnikach prądu stałego.

Sterowniki i osprzęt

Uszkodzone moduły mocy, styczniki czy wiązki przy sterowniku, szczególnie po zalaniu.

Jak wykonuje się pomiar zwarcia do masy?

Szybka diagnoza: napięcie między biegunem a ramą

Przy podłączonym akumulatorze mierzy się napięcie między każdym z biegunów a ramą wózka. W sprawnym, dobrze odizolowanym układzie wartości są bliskie zeru lub niestabilne. Wyraźne, stałe napięcie względem ramy wskazuje na upływ i pozwala zorientować się, po której stronie układu go szukać.

Pomiar rezystancji izolacji

To właściwy pomiar, którego wynik trafia do protokołu. Wózek jest wyłączony, a akumulator odłączony. Miernikiem izolacji mierzy się rezystancję między obwodami elektrycznymi a ramą, a osobno między akumulatorem a jego skrzynią. Napięcie probiercze dobiera się do napięcia układu wózka (najczęściej 24, 48 lub 80 V), a elektronikę wrażliwą na napięcie probiercze odłącza się lub zabezpiecza, żeby jej nie uszkodzić. Wymagania dla wyposażenia elektrycznego wózków określa norma PN-EN 1175, a szczegóły konkretnego modelu podaje dokumentacja producenta.

Lokalizacja miejsca upływu

Jeśli wynik jest za niski, pomiar powtarza się, odłączając kolejno akumulator, silniki i wiązki. Tak zawęża się obszar, aż do znalezienia uszkodzonego elementu.

Ładowarka akumulatora też wymaga pomiarów

Ładowarka (prostownik) jest zasilana z sieci 230 V lub 400 V, więc podlega zwykłym pomiarom ochronnym, tak jak inne urządzenia elektryczne w zakładzie. Pomiary obejmują skuteczność ochrony przeciwporażeniowej, ciągłość przewodu ochronnego i stan gniazda, z którego jest zasilana.

Kiedy wykonać pomiar?

• przy objawach opisanych wyżej,
• po naprawie instalacji elektrycznej, wymianie silnika lub sterownika,
• po zalaniu, myciu ciśnieniowym lub pracy w wilgotnych warunkach,
• okresowo, zgodnie z instrukcją producenta i przed badaniem UDT,
• przy przeglądzie używanego wózka przed zakupem.

Najczęstsze pytania

Czy zwarcie do masy w wózku 48 V jest niebezpieczne?

Napięcie 48 V jest niższe niż w instalacji budynku, ale upływ nadal może uszkodzić sterowniki, spowodować iskrzenie przy akumulatorze i przyspieszyć korozję. W wózkach 80 V ryzyko rośnie. Każdy wykryty upływ warto zlokalizować i usunąć.

Czy mycie akumulatora może usunąć upływ?

Często tak. Jeśli źródłem upływu jest zabrudzona pokrywa ogniw, fachowe oczyszczenie akumulatora i ponowny pomiar zwykle rozwiązują problem. Myć należy zgodnie z zaleceniami producenta akumulatora i z zachowaniem zasad BHP.

Ile kosztuje pomiar izolacji wózka widłowego?

Koszt zależy od liczby wózków i zakresu pomiarów. Orientacyjne ceny znajdziesz w cenniku. Pomiary wózków, suwnic i innych urządzeń transportu bliskiego opisałem na stronie pomiary elektryczne UTB. Przeczytaj też poradnik o pomiarach elektrycznych suwnicy przed badaniem UDT.