Pomiary elektryczne suwnicy przed badaniem UDT – poradnik

Przed badaniem UDT suwnica powinna mieć aktualne pomiary elektryczne: rezystancji izolacji, ciągłości przewodów ochronnych i skuteczności ochrony przeciwporażeniowej. Pomiary obejmują samą suwnicę, jej zasilanie oraz uziemienie torowiska. Brak aktualnego protokołu albo wyniki poza wymaganiami to jedna z częstszych przyczyn problemów podczas badania.

Przez blisko 16 lat pracy jako inspektor UDT wielokrotnie widziałem sytuacje, w których sprawna mechanicznie suwnica nie mogła zostać dopuszczona do dalszej eksploatacji tylko dlatego, że brakowało aktualnych pomiarów elektrycznych albo protokół nie obejmował całego urządzenia.

Kiedy potrzebne są pomiary elektryczne suwnicy?

Pomiary wykonuje się w kilku sytuacjach:

• przed badaniem odbiorczym, gdy suwnica jest nowa, przeniesiona w inne miejsce albo po zmianie zasilania,
• okresowo, zgodnie z terminami pomiarów instalacji elektrycznej obowiązującymi w zakładzie,
• po naprawie lub modernizacji instalacji elektrycznej suwnicy, na przykład wymianie silnika, sterowania czy przewodu zasilającego, przed badaniem doraźnym,
• po awarii, zwarciu lub zalaniu urządzenia.

Jakie pomiary wykonuje się na suwnicy?

Zakres pomiarów wynika z wymagań dla wyposażenia elektrycznego maszyn do podnoszenia (PN-EN 60204-32) oraz zasad sprawdzania instalacji elektrycznych (PN-HD 60364-6).

Rezystancja izolacji

Sprawdza, czy izolacja przewodów i silników nie jest zawilgocona, przetarta ani zestarzała. Na suwnicach szczególnie narażone są przewody wleczone, kasety sterownicze na przewodzie i przewody prowadzone wzdłuż mostu.

Ciągłość przewodów ochronnych

Potwierdza, że wszystkie metalowe części suwnicy, takie jak most, wózek, wciągnik i obudowy, są połączone z przewodem ochronnym. Przerwa w tym połączeniu oznacza, że w razie uszkodzenia izolacji na konstrukcji może pojawić się niebezpieczne napięcie.

Skuteczność ochrony przeciwporażeniowej

Pomiar impedancji pętli zwarcia pokazuje, czy zabezpieczenia wyłączą zasilanie w wymaganym czasie, gdy dojdzie do zwarcia. Jeśli w obwodzie są wyłączniki różnicowoprądowe, sprawdza się także ich czas i prąd zadziałania.

Uziemienie torowiska

Szyny jezdne i konstrukcja torowiska muszą być skutecznie uziemione i połączone z instalacją ochronną. To miejsce, w którym z czasem często pojawiają się skorodowane lub poluzowane połączenia.

Wyłącznik awaryjny i wyłącznik główny

Sprawdzam, czy wyłącznik awaryjny zatrzymuje wszystkie ruchy suwnicy, a wyłącznik główny pozwala bezpiecznie odłączyć zasilanie całego urządzenia.

Najczęstsze usterki, które zatrzymują suwnicę przy badaniu

• przerwane lub skorodowane połączenia ochronne, zwłaszcza na torowisku i mostkach między szynami,
• uszkodzona izolacja przewodu wleczonego albo przewodu kasety sterowniczej,
• poluzowane połączenia w szynoprzewodzie lub zużyte odbieraki prądu,
• niedziałający, uszkodzony lub nieoznakowany wyłącznik awaryjny,
• brak aktualnego protokołu z pomiarów albo protokół niepełny, bez części urządzenia.

Z mojego doświadczenia najczęściej problemem były połączenia ochronne na torowisku: po latach eksploatacji mostki między szynami bywały skorodowane albo zerwane, choć z dołu zupełnie tego nie widać.

Jak przygotować suwnicę do pomiarów?

Pomiary przebiegają szybko i sprawnie, gdy:

• jest zapewniony dostęp do rozdzielnicy, z której zasilana jest suwnica, i możliwość jej wyłączenia,
• przy pomiarach jest obecny konserwator lub osoba z utrzymania ruchu, która zna urządzenie,
• dostępna jest dokumentacja: dokumentacja techniczno-ruchowa, schematy elektryczne i poprzednie protokoły,
• zapewniony jest bezpieczny dostęp do mostu suwnicy, na przykład podest lub podnośnik.

Co zawiera protokół z pomiarów?

Protokół zawiera wyniki każdego pomiaru, opis zastosowanych metod, dane mierników wraz z informacją o ich wzorcowaniu, ocenę, czy urządzenie spełnia wymagania, oraz dane i uprawnienia osoby wykonującej pomiary. Jeśli coś wymaga naprawy, protokół wskazuje usterki i zalecenia, więc zakład może je usunąć jeszcze przed przyjazdem inspektora UDT.

Najczęstsze pytania

Czy konserwator suwnicy może sam wykonać pomiary elektryczne?

Tylko wtedy, gdy oprócz zaświadczenia kwalifikacyjnego UDT ma też świadectwo kwalifikacyjne SEP z uprawnieniami do wykonywania pomiarów. Zaświadczenie konserwatora UTB nie obejmuje pomiarów elektrycznych, bo to dwa różne rodzaje uprawnień.

Ile trwają pomiary suwnicy?

Zwykle od jednej do kilku godzin. Czas zależy od wielkości suwnicy, długości torowiska i dostępu do urządzenia.

Ile kosztują pomiary elektryczne suwnicy?

Koszt zależy od liczby i rodzaju urządzeń oraz ich lokalizacji. Orientacyjne ceny znajdziesz w cenniku, a dokładną wycenę podam po krótkiej rozmowie. Pełny zakres usług dla zakładów opisałem na stronie pomiary elektryczne urządzeń transportu bliskiego.